تفاوت وال پست و میلگرد بستر؛ کدام روش برای مقاومسازی بهتر است؟
معصومه افلاکی
در سالهای اخیر در صنعت ساختمانسازی ایران توجه ویژهای به موضوع مقاومسازی دیوارها شده است. دو روش پرکاربرد که بهطور گسترده استفاده میشوند، وال پست و میلگرد بستر هستند. بسیاری از مهندسان و مجریان پروژهها همواره این سؤال را دارند که تفاوت وال پست و میلگرد بستر چیست و کدام یک گزینه بهتری برای پروژههای ساختمانی محسوب میشود.
در این مقاله جامع قصد داریم ضمن پاسخ به این پرسش، جزئیات مربوط به وال پست چیست، میلگرد بستر چیست، اجرای وال پست، اجرای میلگرد بستر، و حتی موضوعاتی مثل کار در قطر دیوار و وال پست با نبشی را به طور کامل بررسی کنیم.
وال پست چیست یکی از پرسشهای پر تکرار در حوزه ساختمانسازی است. وال پست در واقع یک عضو فولادی عمودی یا افقی است که برای مهار دیوارهای غیرسازهای (مانند دیوارهای آجری یا بلوکی) به کار میرود. وظیفه اصلی وال پست جلوگیری از ایجاد ترک در دیوار و افزایش مقاومت آن در برابر نیروهای جانبی ناشی از زلزله یا فشار باد است.
برای اطلاع از قیمت وال پست و خرید بر روی لینک زیر کلیک کنید.
هنگام اجرای وال پست دیوار، معمولاً از پروفیلهایی مثل قوطی یا نبشی استفاده میشود. این مقاطع به صورت عمودی در طرفین دیوار یا افقی در قسمت بالا و میانه دیوار نصب میشوند. در واقع وال پست یک اسکلت نگهدارنده برای دیوار محسوب میشود که نیروی واردشده را به اسکلت اصلی ساختمان منتقل میکند.
یکی از روشهای رایج در ایران وال پست با نبشی است. در این روش از نبشیهای فولادی به عنوان وال پست استفاده میشود که علاوه بر استحکام بالا، نصب سادهتری نیز دارند. استفاده از وال پست با نبشی در پروژههایی که محدودیت فضا دارند یا اجرای سریع نیاز است بسیار کاربردی است.
برای پاسخ به این سؤال که میلگرد بستر چیست باید بگوییم میلگرد بستر نوعی تقویتکننده افقی است که به صورت مش یا شبکهای از دو یا چند میلگرد موازی به وسیله نوارهای عرضی به هم متصل شدهاند. این محصول در هنگام ساخت دیوار آجری یا بلوکی در بین رجهای دیوار قرار میگیرد و مقاومت کششی و برشی دیوار را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
اجرای میلگرد بستر به این صورت است که در هر چند رج (معمولاً هر ۳ یا ۴ رج آجر یا بلوک)، یک قطعه میلگرد بستر در ملات یا چسب دیوار قرار داده میشود. این کار سبب میشود دیوار در برابر نیروهای جانبی مقاومتر عمل کند.
نحوه اجرای میلگرد بستر بسته به نوع دیوار و ملات متفاوت است. مهمترین نکات اجرای میلگرد بستر عبارتند از:
میلگرد باید بهطور کامل در ملات قرار بگیرد.
طول اورلپ میلگردها باید حداقل ۲۰ سانتیمتر باشد.
برای دیوارهایی با قطر بیشتر، استفاده از میلگرد بستر تقویتشده ضروری است.
در مبحث مقاومسازی، اصطلاح کار در قطر دیوار مطرح میشود. این یعنی اجرای میلگرد بستر یا وال پست باید با در نظر گرفتن ضخامت واقعی دیوار انجام گیرد. برای دیوارهای با قطر کم، میلگرد بستر انتخاب بهتری است زیرا فضای زیادی اشغال نمیکند. در مقابل، در دیوارهای ضخیم استفاده از وال پست رایجتر است.
در فرآیند اجرای میلگرد بستر و همچنین در نصب وال پست، استفاده از سیم آرماتوربندی برای بستن و مهار میلگردها اهمیت ویژهای دارد. این سیمها باعث میشوند میلگردها در جای خود ثابت بمانند و هنگام بتنریزی یا اجرای دیوار دچار جابجایی نشوند. بهویژه در نحوه اجرای میلگرد بستر، سیم آرماتوربندی نقش کلیدی در اتصال میلگردها به هم دارد و موجب افزایش مقاومت دیوار در برابر فشار جانبی میشود.
حالا به بخش اصلی مقاله یعنی بررسی تفاوت وال پست و میلگرد بستر میرسیم. این دو روش هر دو با هدف مقاومسازی دیوارها طراحی شدهاند اما تفاوتهای مهمی دارند:
وال پست به صورت عمودی یا افقی در اطراف یا میان دیوار نصب میشود.
میلگرد بستر در داخل ملات و بین رجهای دیوار قرار میگیرد.
وال پست معمولاً از پروفیلهای قوطی یا نبشی ساخته میشود.
میلگرد بستر از دو یا چند میلگرد موازی متصلشده با سیم عرضی تشکیل میشود.
وال پست بیشتر در برابر نیروهای جانبی شدید مثل زلزله مقاومت ایجاد میکند.
میلگرد بستر مقاومت موضعی دیوار را افزایش میدهد و مانع ترکهای سطحی میشود.
اجرای وال پست هزینه بیشتری دارد و زمانبر است.
اجرای میلگرد بستر سریعتر و اقتصادیتر انجام میشود.
به طور کلی در پاسخ به سؤال اصلی باید گفت: تفاوت وال پست و میلگرد بستر در محل کاربرد، نوع مصالح و میزان مقاومسازی است و انتخاب بین آنها به شرایط پروژه بستگی دارد.
اجرای وال پست معمولاً به صورت عمودی در فواصل مشخص و در دو انتهای دیوار صورت میگیرد. برای اجرای صحیح باید ابتدا محل قرارگیری وال پستها در نقشه مشخص شود. سپس پروفیلها بر اساس ابعاد دیوار برش خورده و با جوش یا پیچ و رول بولت به اسکلت ساختمان متصل میشوند. مفتول از پرکاربردترین محصولات فولادی در صنعت ساختمان است که در اجرای پروژههایی نظیر میلگرد بستر و وال پست دیوار استفاده میشود. مفتولها بهویژه مفتول سیاه در بستهبندیهای کلافی برای بستن آرماتورها و مقاومسازی دیوارها بسیار رایج هستند. در بخشهایی مانند کار در قطر دیوار یا هنگام نصب وال پست با نبشی، مفتول به عنوان عنصر اتصالدهنده کمک میکند تا قطعات فولادی بهخوبی به هم متصل شوند.
افزایش مقاومت کلی دیوار در برابر زلزله
جلوگیری از ریزش دیوار
انتقال نیرو به اسکلت ساختمان
افزایش هزینه پروژه
زمانبر بودن نصب
اجرای سریع و آسان
کاهش ترکهای سطحی
هزینه کمتر نسبت به وال پست
مقاومت کمتر در برابر نیروهای شدید
نیاز به دقت بالا در اجرا
با توجه به بررسیهای انجامشده، میتوان گفت:
در دیوارهای بلند و سازههایی که زلزلهخیز هستند، استفاده از وال پست دیوار و بهویژه وال پست با نبشی ضروری است.
در دیوارهای با ارتفاع و ضخامت کم، استفاده از میلگرد بستر بهترین گزینه است.
در نهایت انتخاب بین این دو روش بستگی به شرایط پروژه، هزینه و استانداردهای طراحی دارد.
وال پست یک عضو فولادی است که برای مهار دیوارهای غیرسازهای به کار میرود و از ترک خوردن و ریزش دیوار جلوگیری میکند.
میلگرد بستر شبکهای از میلگردهاست که در بین رجهای دیوار قرار میگیرد و مقاومت آن را در برابر ترک و نیروهای جانبی افزایش میدهد.
تفاوت اصلی در محل نصب و نوع عملکرد آنهاست؛ وال پست به صورت عضو فولادی بیرونی نصب میشود در حالی که میلگرد بستر درون ملات دیوار جای میگیرد.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.